rotterdam-zuid kaart 1936 Katendrecht Charlois Maashaven

Misschien toch maar wel Rotterdam-Zuid

Toen ik afgelopen vrijdagmiddag een oud-schoolgenoot van het Johan de Witt-gymnasium tegenkwam op de Wolphaertsbocht (type hockeymeisje met rijke ouders), dacht ik bij mezelf: “Is Rotterdam-Zuid dan toch echt aan het gentrifyen?” Ze liep achter een kinderwagen, dus de kans is groot dat ze hier niet alleen wóónt, maar ook dat ze de wijk Charlois geschikt acht om een kind in op te voeden.

Natuurlijk is die conclusie een tikkie kort door de bocht en weet ik dat er ook in de omgeving van de Beijerlandselaan een paar ex-schoolgenoten wonen of hebben gewoond, maar tóch. Ik betrap mezelf erop dat het me verbaast wanneer ik ‘zulke’ personen tegenkom.

En… in feite ben ik zelf ook zo’n persoon. Ben ik zelf ook niet een hoogopgeleide vrouw uit de middenklasse? Heb ik niet ook een blauwe maandag op hockey gezeten?

Ik herinner me nog goed dat de buurman van schuin boven (type ras-Rotterdammer) op onze verhuizingsdag naar ons toe kwam om te vertellen hoe blij hij was dat wij (lees: ons soort mensen) hier kwamen wonen.

Inmiddels weet ik dat hier aardig wat creatievelingen wonen. Mijn bovenbuurvrouw doet dingen met kunst, de buurman verderop met muziek. Oh, en de buurman om de hoek ook.  En mijn eigen echtgenoot trouwens ook. Mijn yoga-instructrice woont op de Katendrechtse Lagedijk. Ja, ik zit ook nog eens op yoga. Ik geloof dat het toch echt niet meer te ontkennen valt dat ik tot de gentrificatieclub behoor.

Manhattan aan de Maas

Als Rotterdam Manhattan is, dan is Zuid Brooklyn. En Katendrecht is overduidelijk de Nederlandse variant van Williamsburg.

Het is nog maar 10, 11 jaar geleden dat er krantenartikels verschenen als ‘De angst is terug op de Kaap in Rotterdam‘ (NRC, 2007) en ‘Straatterreur terug in Katendrecht‘ (Trouw, 2008). Gewapende overvallen, inbraken, moorden. Dit is de periode dat ik net in Zuid kwam wonen. Sindsdien is Katendrecht vrijwel onherkenbaar veranderd.

(Anekdote: omstreeks 2012 was ik werkzaam in een bekende, niet nader te noemen supermarkt aan de Beijerlandselaan. Op 12 juni 2012, terwijl ik aan het werk was, werd er vlak voor de winkel een man op straat doodgeschoten. Ik hoor altijd alles als laatste, dus ik vernam het pas een uur later.)

De dag na mijn ontmoeting met de oud-schoolgenoot nam ik de door ‘Dit Is Zuid’ georganiseerde wandeltour door Katendrecht. Ik wist wel van het bestaan van dit soort tours af, maar was tot nu toe een beetje terughoudend. Onder het mom van research voor dit stuk ben ik toch maar eens gewoon gegaan. De eerste de beste was die op Katendrecht.

De wandeltour was ontzettend leuk en leerzaam. Onder begeleiding van 2 gidsen, die van alles wisten te vertellen over de geschiedenis van Katendrecht, bezochten we Tattoo Bob, de Fenixloods en Verhalenhuis Belvédère. Het was de eerste zomerse zaterdag van het jaar, dus mensen zochten massaal de terrasjes van de Fenix Food Factory op. Toeristen waren op zoek naar een parkeerplek voor hun huurfiets. Af en toe haakte er een inheemse Kapenees aan om even te controleren wat de gidsen vertelden over hun Katendrecht. Bovenal bevestigde deze ervaring de Williamsburg-vergelijking nog eens.

De ligging van Katendrecht – net als de ligging van Williamsburg – maakt het een ideale locatie om dicht bij het centrum te zitten, zonder centrumprijzen te hoeven betalen. Je hoeft alleen maar even de rivier over en je bent er. Ook het uitzicht vanaf Katendrecht op de Kop van Zuid en de skyline van Rotterdam mag er wezen.

Buizenpark Katendrecht Rotterdam skyline
Uitzicht vanaf het Buizenpark, Katendrecht. (Foto door Paul Davids.)

Maar dat is hoe dat gaat met gentrificatie: ineens is het the place to be en wil iedereen op Katendrecht wonen. De middenklasse trekt in de opgeknapte pandjes aan het Deliplein of de nieuwbouwhuizen in het Laankwartier en het Parkkwartier, en de hogere klasse wacht al een tijdje op zo’n gewilde Fenixloft – die sinds 2015 in aanbouw zijn en vertraging hebben opgelopen, maar inmiddels wel alweer 20% in prijs zijn gestegen. (Zie: Een Funda-advertentie.) De opwaardering van de buurt gaat gepaard met een stijging van de prijzen voor onroerend goed en de huurprijzen.

Fenix I fenixlofts katendrecht rotterdam
De Fenix I gezien vanaf het water. Bovenop de bestaande loods geplande woningen, de Fenixlofts, nu in aanbouw. Ontwerp Mei Architecten. (Bron: top010.nl)

Na afloop van de wandeltour gingen we nog even van de zon genieten en een IPA’tje drinken in de Fenix Food Factory (je bent gentrifyer of je bent het niet). We hadden afgesproken met twee vrienden, waaronder die vriendin die ik in mijn vorige stuk (Wat is dat toch met oude gebouwen?) nog heb gequote met “nóóit terug naar Zuid”. Net als wij zijn zij op de niet al te lange termijn op zoek naar een koophuis, liefst in Rotterdam. En uitgerekend zíj, die vriendin die zo blij was weg te zijn uit Zuid, kwam met de volgende mededeling: “misschien toch maar wel weer naar Zuid”. Wacht, laat me hier wat extra nadruk op leggen en er een officiële quote van maken:

“Misschien toch maar wel weer naar Zuid”

Voor starters is het centrum namelijk niet te betalen. (De appartementen in het centrum die te koop staan voor minder dan €193.000, de gemiddelde prijs voor starterswoning, zijn op 1 hand te tellen.) En misschien moeten we ook maar gaan opschieten, want de gentrificatie trekt langzaam verder door naar het zuiden.

Plannen voor Zuid

Tegenwoordig kom ik regelmatig Funda-advertenties van woningen in Zuid tegen, die enthousiast de veelbelovende plannen voor ‘Hart van Zuid’ aankondigen, bij wijze van verkooppraatje.

“Zuidplein maakt deel uit van bestemmingsplan het “Hart van Zuid”, waardoor dit “Hart” steeds harder klopt! Een metamorfose van dit gebied zal Zuid(plein) omtoveren tot een ware hot spot zowel op economisch, sociaal en cultureel gebied. De ambitieuze renovatiewerkzaamheden hebben betrekking op het zwembad van Charlois, Ahoy en winkelcentrum en Theater Zuidplein. Als klap op de vuurpijl komt er ook een bioscoop in het gebied.”

(Uit een Funda-advertentie voor een appartement aan de Strevelsweg)

Op de site van Hart van Zuid zelf winden ze er ook geen doekjes om. In het stuk over nieuwbouwwoningen: “Rotterdam Zuid is een stadsdeel met bewoners, afkomstig van maar liefst 169 culturen/nationaliteiten. Deze diversiteit biedt veel kansen en is kenmerkend voor het plangebied. […] Nieuwe woningen brengen nieuwe bewoners naar het gebied. Zij zullen een positieve impuls geven.” Vertaling: “We gaan de boel trachten te gentrificeren.”

Grootse plannen voor omgeving Zuidplein dus. Een van de deelprojecten, een nieuw zwembad, is inmiddels voltooid. Het oude zwembad is gesloopt en het nieuwe is gevestigd in het oude deelgemeentekantoor ernaast – om “onnodige nieuwbouw te voorkomen”. Dat vind ik dan wel weer een puik besluit.

zwembad Charlois nieuw Rotterdam-Zuid Zuidplein
Het nieuwe zwembad in het oude deelgemeentekantoor. (Bron: kraaijvanger.nl)

Ook het Zuiderziekenhuis, een statig gebouw uit de jaren ’30, ontworpen door Ad van der Steur, is gered van de sloop en wordt nu omgebouwd tot appartementencomplex. Om het oude ziekenhuis heen wordt een nieuwbouwwijk gebouwd, die de ‘Zuiderhof’ zal heten (zie: Zuiderziekenhuis, Zuiderhof bouw gestart).

Er zijn op dit moment trouwens nog ongeveer 19 woningen te koop. De prijzen variëren van €262.895 (bouwnummer 183, beschikbaar) tot €318.835 (bouwnummer 156, verkocht). En als kopen geen optie is, kan je altijd nog huren vanaf een luttele €1070 per maand (bouwnummer 109)!

Zuiderziekenhuis Rotterdam-Zuid Zuiderhof
Bovenaanzicht van het Zuiderziekenhuis met geplande nieuwbouwwijk Zuiderhof eromheen. (Bron.)

Even zonder gekkigheid: ik ben erg blij dat het Zuiderziekenhuis behouden blijft, maar deze prijzen zijn behoorlijk pittig voor de mensen die nu in de omgeving daar wonen.

[Zie ook urbex-foto’s van het leegstaande ziekenhuis: hier.]

Dan zijn er nog de plannen voor 2 nieuwe bruggen die de verbinding tussen Noord en Zuid moeten vergroten. Eentje tussen Rotterdam-West en de Waalhaven en een tussen Kralingen en de Veranda, ter hoogte van de Kuip. Tussen Charlois en Katendrecht vaart sinds een half jaar een pontje.

Maasbruggen nieuwe bruggen rotterdam
Geplande bruggen over de Nieuwe Maas. (Bron: nos.nl)

En niet te vergeten het ambitieuze plan voor ‘Feyenoord City‘. Een gloednieuwe, grotere Kuip voor bijna een half miljard en nog eens een miljard voor omliggende publieke en commerciële ruimtes en nieuwbouwwoningen. Niet iedereen is het er mee eens, zoals te lezen is in Feyenoord bouwt luchtkasteel, alweer (2017) en Vijf redenen waarom renovatie ALTIJD beter is dan nieuwbouw (2016).

feyenoord city rotterdam
Plannen voor Feyenoord City met een nieuwe Kuip aan het water, een sportcampus, een park en tot 1000 nieuwbouwwoningen. (Bron: rotterdam.nl.)

 

Al deze (en meer) plannen zijn in uitvoering of gaan nog voor 2030 uitgevoerd worden. Een vernieuwd stadshart voor Zuid. Twee nieuwe bruggen over de rivier. Verbeterde infrastructuur en OV-verbindingen. Misschien een nieuwe Kuip. Sowieso heel veel nieuwe woningen.

Na 20 jaar is de gentrificatie van Brooklyn, New York bijna compleet. Er zijn nog steeds straten waar je ’s nachts niet in je eentje wil lopen, maar Brooklyn is zo gewild, dat de gemiddelde huizenprijs in Brooklyn tegenwoordig een schrikbarende $795.000 is (bron). Omgerekend is dat, op moment van schrijven, €645.187.

Gaat dit in Rotterdam-Zuid ook gebeuren? In 10 jaar tijd is Katendrecht in ieder geval al veranderd van ‘vrezen voor je leven’ naar ‘kan je mij m’n IPA aangeven?’. We zullen zien wat de komende 10 jaar voor de rest van Zuid brengt.

 

Meer lezen:

rotterdam-zuid kaart 1936 Katendrecht Charlois Maashaven
Deel van Rotterdam-Zuid, kaart uit 1936. (Bron: Rotterdamkaart.nl)

 

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s